Lakier UV 3D a wybiórczy – różnice, zastosowanie i pliki

W druku, podobnie jak w życiu, liczy się pierwsze wrażenie. Ale co, jeśli pierwsze wrażenie można wzmocnić dotykiem? Tutaj do gry wkracza uszlachetnianie. Dziś bierzemy na warsztat dwa najpopularniejsze rozwiązania: klasyczny lakier wybiórczy UV oraz jego nowoczesną, wypukłą wersję – lakier UV 3D.

Wielu klientów drukarni używa tych pojęć zamiennie, a to błąd. Choć chemia stojąca za tymi procesami jest podobna, efekt końcowy – i sposób przygotowania projektu – znacząco się różnią. Wyjaśniamy, kiedy postawić na płaską elegancję, a kiedy na trójwymiarową strukturę.

1. Płaski czy wypukły? Czym różni się lakier wybiórczy od UV 3D

Obie technologie polegają na nałożeniu warstwy specjalnego lakieru utrwalanego promieniami ultrafioletowymi na wybrane elementy wydruku (stąd nazwa "wybiórczy"). Różnica tkwi w grubości warstwy i sposobie aplikacji.

Klasyczny lakier wybiórczy UV (Płaski)

To rozwiązanie czysto wizualne. Lakier tworzy cienką, błyszczącą warstwę, która jest niemal niewyczuwalna pod palcem (różnica poziomów jest mikroskopijna). Jego zadaniem jest odbijanie światła. Działa jak reflektor skierowany na Twoje logo – wyróżnia je połyskiem na tle matowego papieru.

Lakier UV 3D (Wypukły)

Tutaj wchodzimy w trzeci wymiar. Lakier UV 3D jest nakładany znacznie grubszą warstwą, która po utwardzeniu pęcznieje, tworząc wyraźną, wyczuwalną opuszkami palców strukturę. Przypomina to krople zastygłej żywicy. Oprócz efektu błysku, otrzymujesz efekt sensoryczny – klient, biorąc wizytówkę do ręki, odruchowo zaczyna "badać" jej powierzchnię kciukiem.

2. Gra światła i cienia: Na jakich tłach lakier wygląda najlepiej?

Lakier sam w sobie jest przezroczysty. Aby był widoczny, potrzebuje kontrastu. Nie chodzi jednak o kontrast kolorystyczny, ale o kontrast faktur.

Zasada jest prosta: błyszczący lakier potrzebuje matowego podłoża. Jeśli nałożysz lakier wybiórczy UV na błyszczący papier kredowy bez folii, efekt zginie. Cała kartka będzie się błyszczeć, a lakier stanie się niewidoczny.

3. Czy można kłaść lakier na tekst? (Uważaj na ten błąd)

To jedno z najczęstszych pytań trafiających do naszego działu graficznego. Odpowiedź brzmi: tak, ale z zachowaniem zdrowego rozsądku.

Lakier (zwłaszcza UV 3D) ma tendencję do delikatnego "rozlewania się" przed utwardzeniem. Jeśli nałożysz go na drobny tekst (np. dane adresowe, numer telefonu pisany czcionką 8 pkt), litery zleją się w jedną błyszczącą plamę. Dodatkowo, załamanie światła na wypukłym lakierze może sprawić, że mały tekst stanie się nieczytelny.

Zasady lakierowania tekstów:

• Nagłówki i Logo: TAK. Duże, grubasze fonty wyglądają świetnie.
• Treść (body text): NIE. Unikaj lakierowania danych teleadresowych.
• Minimalna wielkość: Dla lakieru płaskiego zalecamy min. 10-12 pkt, dla 3D – nawet 14 pkt, w zależności od kroju pisma.

4. Wizytówki lakier UV i inne zastosowania

Choć wizytówki lakier UV to najpopularniejszy produkt w tej kategorii, technologia ta sprawdza się w wielu materiałach reklamowych. Wypukłość 3D jest potężnym narzędziem sensorycznym, które zatrzymuje uwagę odbiorcy na dłużej.

Gdzie warto zastosować to uszlachetnienie?

• Zaproszenia: Wypukłe ornamenty lub data wydarzenia nadają elegancji.
• Katalogi: Lakierowanie zdjęć produktów (np. butelki perfum, samochodu, biżuterii) na matowej okładce sprawia, że wyglądają one realistycznie i "mokro".
• Teczki ofertowe: Dyskretne, błyszczące logo na skrzydełku teczki buduje profesjonalny wizerunek.
• Wzory geometryczne: Ciekawym zabiegiem jest stworzenie wzoru (patternu) widocznego tylko pod światło, wykonanego samym lakierem na jednolitym tle.

5. Jak przygotować maskę lakieru w pliku do druku?

Aby maszyna wiedziała, gdzie nałożyć lakier wybiórczy UV, potrzebuje mapy – nazywamy ją maską. Złe przygotowanie maski to gwarancja odrzucenia pliku przez weryfikatora.

Oto krótka checklista dla grafika:

1. Wektory: Maska musi być wektorowa. Nie używaj bitmap.
2. Kolor 100% K: Elementy lakierowane zaznacz kolorem czarnym (C:0 M:0 Y:0 K:100). Reszta strony musi być pusta.
3. Pasowanie: Maska musi idealnie pokrywać się z projektem druku (1:1). Nie przesuwaj elementów.
4. Unikaj krawędzi: Nie zalecamy projektowania lakieru "na spad" (do samej krawędzi cięcia), ponieważ podczas cięcia lakier może popękać lub się wykruszyć. Zachowaj margines bezpieczeństwa.

Decyzja między płaskim UV a UV 3D zależy od efektu, jaki chcesz osiągnąć. Jeśli zależy Ci na subtelnej elegancji – wybierz płaski. Jeśli chcesz zrobić wrażenie "wow" i zaangażować zmysł dotyku – postaw na 3D.