Projektowanie okładki książki to moment, w którym wizja artystyczna spotyka się z twardą matematyką. Największym wyzwaniem technicznym jest zazwyczaj grzbiet. Jeśli będzie za wąski – tytuł "wejdzie" na okładkę; jeśli za szeroki – grafika nieestetycznie zawinie się na tył książki.
Szerokość grzbietu zależy od dwóch czynników: liczby stron oraz objętości (grubości) pojedynczej karty papieru. Poniżej znajdziesz konkretne parametry, które pozwolą Ci przygotować plik produkcyjny.
W tym artykule:
1. Podstawowy wzór na grubość grzbietu
W przypadku oprawy klejonej (miękkiej), obliczenie grubości bloku książki opiera się na prostym działaniu. Musisz znać liczbę stron (nie kartek!) oraz grubość arkusza w milimetrach.
G = (L / 2) x g
Gdzie:G – grubość grzbietu (mm)L – liczba stron w książceg – grubość jednej kartki (mm)
Pamiętaj, że liczba stron musi być parzysta. Jeśli Twoja książka ma 200 stron na papierze o grubości 0,11 mm, obliczenie wygląda następująco: $(200 / 2) cdot 0,11 = 100 cdot 0,11 = 11$ mm.
2. Grubość popularnych papierów (tabela)
Grubość papieru nie zawsze wynika bezpośrednio z jego gramatury. Papiery powlekane (kreda) są bardziej sprasowane i cieńsze od papierów offsetowych o tej samej wadze.
| Rodzaj papieru | Gramatura | Przybliżona grubość (g) |
|---|---|---|
| Offsetowy standard | 80 g/m² | 0,100 mm |
| Offsetowy standard | 90 g/m² | 0,115 mm |
| Kreda matowa/błysk | 130 g/m² | 0,095 mm |
| Kreda matowa/błysk | 170 g/m² | 0,130 mm |
| Papier objętościowy (np. beżowy) | 80 g/m² (vol. 2.0) | 0,160 mm |
3. Czym jest spulchnienie i jak wpływa na projekt?
W specyfikacjach papierów często pojawia się parametr "wolumen" (vol.). Określa on stosunek grubości papieru do jego gramatury. Papiery spulchnione (często stosowane w beletrystyce) pozwalają uzyskać grubą, "puchatą" książkę przy niskiej wadze.
Użycie papieru o vol. 2.0 sprawi, że książka będzie dwukrotnie grubsza niż ta wydrukowana na standardowym offsecie o tej samej gramaturze. To kluczowe, gdy planujesz umieścić napisy na grzbiecie – przy papierach o wysokim wolumenie masz na to znacznie więcej miejsca.
4. Dlaczego weryfikacja w drukarni jest konieczna?
Powyższe wzory i tabele mają charakter orientacyjny. W rzeczywistości procesy technologiczne wpływają na ostateczny wymiar produktu:
- Grubość kleju: Maszyny do oprawy dodają zazwyczaj od 0,5 do 1 mm na warstwę kleju.
- Wilgotność papieru: Papier to materiał higroskopijny; w zależności od pory roku i warunków składowania może nieznacznie zmieniać objętość.
- Siła docisku: Każda linia introligatorska ma inną charakterystykę pracy, co może powodować różnice rzędu dziesiętnych części milimetra.
Jeśli interesują Cię inne techniczne aspekty przygotowania publikacji, sprawdź nasz poradnik o rodzajach opraw książek oraz dowiedz się, jaki papier wybrać do środka publikacji. Przy projektowaniu okładki przyda Ci się także wiedza o tym, jak poprawnie nanieść kod kreskowy ISBN.
Sprawdź również jak przygotować projekt okładki.
Jak obliczyć grubość grzbietu książki? Wzory i tabela papierów
Jak przygotować projekt okładki? Oprawa miękka i twarda (instrukcja)
Jak zdobyć numer ISBN? Instrukcja rejestracji krok po kroku