Jak przygotować plik do druku? Wielki Poradnik DTP + Checklista błędów

Zaprojektowałeś wizytówkę na ekranie, a z drukarni odebrałeś kartonik z uciętym logo i wyblakłymi kolorami? To klasyczny scenariusz, gdy plik trafi na maszynę bez przygotowania technicznego. Drukarnia to nie biurowa drukarka – tu rządzą twarde zasady fizyki i chemii.

W tym kompendium zebraliśmy wiedzę potrzebną do tego, by Twój projekt wyglądał na papierze dokładnie tak, jak w projekcie. Artykuł ten pełni rolę bazy wiedzy DTP – znajdziesz tu odesłania do szczegółowych poradników na temat kolorów, rozdzielczości czy obsługi konkretnych programów.

1. Fundamenty: Spady, Kolory, Rozdzielczość

Zanim przejdziesz do kreatywnego projektowania, ustaw te trzy parametry. Bez nich żaden projekt nie przejdzie weryfikacji w profesjonalnej drukarni.

A. Spady (Bleed) – dlaczego są niezbędne?

Gilotyna w drukarni tnie stosy papieru z tolerancją błędu ok. 0,5–1 mm. Jeśli tło kończy się równo z krawędzią wizytówki, przy minimalnym przesunięciu noża na wydruku pojawi się biały pasek. Aby tego uniknąć, musisz "wyciągnąć" grafikę poza format docelowy.

B. Kolory: CMYK vs RGB

Monitory świecą (RGB), papier odbija światło (CMYK). To fundamentalna różnica fizyczna. Projektowanie w RGB i wysyłka do druku kończy się automatyczną konwersją, która "gasi" żywe kolory (szczególnie jaskrawe zielenie i pomarańcze).

Zawsze ustawiaj tryb kolorów CMYK na początku pracy nad plikiem.

Chcesz wiedzieć więcej? Przeczytaj nasz szczegółowy artykuł: Jaka jest różnica między CMYK a RGB i dlaczego to ważne w druku?

C. Rozdzielczość (DPI)

DPI (Dots Per Inch) określa ostrość obrazu. Grafika pobrana z internetu ma zazwyczaj 72 DPI – na ekranie wygląda dobrze, w druku będzie "pikselozą".

• Druk małego formatu (wizytówki, ulotki): Wymagane 300 DPI w skali 1:1.
• Druk wielkoformatowy (duże banery): Często wystarczy 150 DPI lub mniej.

Planujemy artykuł: Rozdzielczość DPI w druku: 72/150/300 – kiedy jaka?

2. Pułapki koloru: głęboka czerń i overprint

Ustawienie koloru czarnego w programie graficznym decyduje o czytelności tekstu i głębi tła.

Tekst vs Tło (Rich Black)

• Małe teksty: Używaj tylko 100% K (C:0 M:0 Y:0 K:100). Dodanie innych kolorów spowoduje, że przy minimalnym przesunięciu maszyn litery będą nieostre ("rozlane").
• Czarne tło (apla): Czyste 100% K w druku wygląda jak ciemny grafit. Aby uzyskać "smołę", stosuj tzw. głęboką czerń (Rich Black), np. C:40 M:40 Y:40 K:100.

Więcej o czerniach: Czernie w druku: rich black vs 100K – ustawienia i pułapki

Overprint (Nadruk)

Funkcja Overprint sprawia, że obiekt nie "wycina" tła pod sobą, lecz się na nie nakłada. Najczęstszy błąd to biały tekst z włączonym overprintem. Taki tekst zniknie w druku (będzie przezroczysty). Zawsze sprawdzaj podgląd nadruku (Overprint Preview) w Acrobat Pro.

3. PDF, JPG czy TIFF? W czym zapisać projekt?

Unikaj wysyłania plików otwartych (AI, INDD, CDR) oraz plików z pakietu Office (Word, PowerPoint). Ryzyko przesunięcia elementów jest w nich ogromne.

4. Pliki z Canvy – instrukcja bezpieczeństwa

Canva to świetne narzędzie, ale domyślnie generuje pliki RGB pod ekrany. Aby wydrukować projekt z Canvy:

1. Kliknij Udostępnij -> Pobierz.
2. Wybierz typ pliku: Druk PDF (nie standardowy PDF).
3. Zaznacz opcję Znaczniki przycięcia i spad.
4. Wybierz profil kolorów: CMYK (dostępne w wersji Pro) lub przekonwertuj plik zewnętrznym narzędziem.

Pełna instrukcja: Pliki do druku z Canvy: jak eksportować poprawnie (Poradnik)

5. Typografia i fonty

Komputer w drukarni może nie mieć zainstalowanej twojej ozdobnej czcionki. Jeśli otworzymy plik otwarty, system podstawi domyślny Arial i zniszczy układ tekstu.

Dzięki temu litery stają się obiektami graficznymi (wektorami) i wydrukują się poprawnie na każdej maszynie na świecie. Pamiętaj jednak, że tekstu zamienionego na krzywe nie można już edytować (poprawiać literówek), więc zachowaj kopię roboczą pliku.

6. CHECKLISTA DO POBRANIA: Sprawdź przed wysyłką!

Zanim wgrasz plik do naszego systemu, wykonaj szybki audyt:

7. FAQ – Najczęstsze pytania

Co to jest spad drukarski?

Spad to obszar grafiki wychodzący poza format netto (końcowy) wydruku. Gwarantuje, że po docięciu arkusza na krawędziach nie pojawią się białe paski. Standardowy spad wynosi 2 lub 3 mm.

Dlaczego kolory w druku są inne niż na monitorze?

Monitor emituje światło (RGB), a druk to farba na papierze (CMYK). Przestrzeń barwna CMYK jest węższa, przez co nie jest w stanie odwzorować neonowych, jaskrawych kolorów widocznych na ekranie.

Jaki format pliku jest najlepszy do druku?

Zdecydowanie PDF (najlepiej w standardzie PDF/X-1a lub PDF/X-4). Jest to format zamknięty, który "mrozi" wygląd projektu, fonty i kolory, zapobiegając błędom przy otwieraniu na innym komputerze.

Czy mogę przygotować plik w Wordzie?

Nie zalecamy tego. Word nie obsługuje przestrzeni CMYK ani spadów. Wydruk z Worda jest możliwy, ale obarczony dużym ryzykiem błędów kolorystycznych i przesunięć.