- Plik do bloczka samokopiującego A4 musi mieć wymiary brutto 216×303 mm (spad 3 mm na każdy bok).
- Rozdzielczość: 300 dpi. Kolorystyka oryginału: CMYK. Kolorystyka kopii: skala szarości z jednej składowej czarnej K – nie wielokanałowej.
- Opcja zadruku "oryginał 4/0 + kopia 1/0 K" wymaga dostarczenia dwóch osobnych stron w jednym pliku PDF.
- Papier NCR działa przez mikrokapsułki z barwnikiem – drobny tekst poniżej 6 pt i linie cieńsze niż 0,5 pt mogą nie odwzorować się czytelnie na kopii.
- Wszystkie istotne elementy (tekst, logo) muszą znajdować się minimum 6 mm od krawędzi formatu brutto.
Spis treści:
- 1. Czym jest papier samokopiujący i jak działa?
- 2. Wymiary pliku – format netto i brutto bloczka A4
- 3. Margines bezpieczny – gdzie umieścić tekst i logo
- 4. Kolorystyka i rozdzielczość
- 5. Trzy opcje zadruku – którą wybrać i jak przygotować plik?
- 6. Jak ustawić "tylko K" w programie graficznym?
- 7. Wiercenie – jak zarezerwować miejsce w projekcie
- 8. Często zadawane pytania
Czym jest papier samokopiujący i jak działa?
Papier samokopiujący (NCR, od ang. No Carbon Required) przenosi zapis bez kalki – dzięki mikrokapsułkom z barwnikiem naniesionym na spodnią stronę arkusza oryginału. Pod naciskiem długopisu lub pieczątki kapsułki pękają, a barwnik reaguje z powłoką chemiczną górnej strony arkusza kopii, tworząc trwały odcisk.
Ten mechanizm ma bezpośredni wpływ na projekt graficzny. Przeniesienie obrazu następuje wyłącznie przez nacisk – oznacza to, że drukowane tło, wzory czy linie pomocnicze na oryginale nie przenoszą się automatycznie na kopię. Kopia odwzorowuje tylko to, co użytkownik wpisze lub przybije pieczątką.
Praktyczna konsekwencja dla projektanta: tekst drukowany na kopii (np. nazwy pól formularza, numery kolumn) musi być zaprojektowany osobno i zadrukowany bezpośrednio na arkuszu kopii. Dlatego przy opcji "oryginał 4/0 + kopia 1/0 K" plik zawiera dwie strony – każda z osobnym projektem.
Ważne dla projektu: Drobny tekst poniżej 6 pt oraz linie cieńsze niż 0,5 pt mogą nie odwzorować się czytelnie na kopii NCR. Mikrokapsułki przenoszą barwnik proporcjonalnie do nacisku i powierzchni – zbyt cienkie elementy graficzne zadrukowane na kopii mogą być trudne do odczytania po wielokrotnym użyciu bloczka. Minimalna zalecana grubość linii w polach formularza na kopii to 0,75 pt.
Przeczytaj również:
Wymiary pliku – format netto i brutto bloczka A4
Gotowy bloczek samokopiujący po przycięciu ma wymiary 210×297 mm – to format netto, czyli rzeczywisty rozmiar produktu, który trafi do klienta. Plik przesyłany do drukarni musi być jednak większy o spad drukarki.
Spad dla bloczka samokopiującego A4 wynosi 3 mm na każdy bok. Plik do druku musi mieć zatem wymiary brutto 216×303 mm. Jeśli projekt nie zawiera spadu, a tło lub elementy graficzne sięgają krawędzi strony, po przycięciu pojawi się biała obwódka.
| Parametr | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Format netto | 210×297 mm | Gotowy produkt po przycięciu |
| Format brutto pliku | 216×303 mm | Format netto + spad 3 mm na każdy bok |
| Spad | 3 mm | Na każdy z czterech boków |
| Rozdzielczość | 300 dpi | Dla wszystkich opcji zadruku |
| Akceptowane formaty pliku | PDF, TIFF, JPG | Rekomendowany: PDF |
Spad to obszar, który zostanie odcięty podczas przycinania. Elementy graficzne (tło, zdjęcia, kolorowe bloki) należy przedłużyć do krawędzi formatu brutto. Elementy, których nie chcemy przyciąć – tekst, logo, pola formularza – muszą pozostać w granicach marginesu bezpiecznego.
Margines bezpieczny – gdzie umieścić tekst i logo
Margines bezpieczny w bloczku samokopiującym A4 wynosi 3 mm od krawędzi formatu netto, co odpowiada 6 mm od krawędzi formatu brutto (3 mm spad + 3 mm margines bezpieczny). Wszystkie istotne elementy projektu muszą znajdować się wewnątrz tego obszaru.
Margines bezpieczny chroni przed sytuacją, w której drobne odchyłki przy cięciu (typowo ±1–2 mm w produkcji seryjnej) spowodują przycięcie tekstu lub logo. Im bliżej krawędzi umieszczony jest istotny element, tym większe ryzyko błędu wizualnego na gotowym produkcie.
Praktyczna zasada: Projektując bloczek w programie graficznym, ustaw trzy linie pomocnicze: krawędź formatu brutto (216×303 mm), krawędź formatu netto (210×297 mm, czyli 3 mm od brutto) oraz linię marginesu bezpiecznego (3 mm od netto, czyli 6 mm od brutto). Tekst i logo – wyłącznie wewnątrz trzeciej linii. Tło i elementy dekoracyjne – aż do krawędzi brutto.
Kolorystyka i rozdzielczość
Oryginał bloczka samokopiującego przygotowuje się w kolorystyce CMYK. RGB nie jest akceptowany – drukarnia konwertuje plik przed drukiem, co może spowodować niekontrolowane przesunięcie kolorów, szczególnie w odcieniach niebieskiego i fioletowego.
Kopia wymaga osobnej kolorystyki: skala szarości z jednej składowej czarnej K. To nie to samo co CMYK z wartością czarnego równą 100 – plik musi być faktycznie zapisany w trybie skali szarości lub jako pojedynczy kanał K. Szczegóły ustawień opisujemy w kolejnej sekcji.
Rozdzielczość dla obu stron wynosi 300 dpi i dotyczy wszystkich osadzonych grafik rastrowych. Loga i elementy wektorowe są rozdzielczości niezależne, ale jeśli plik zawiera zdjęcia lub skany – muszą mieć minimum 300 dpi w docelowym rozmiarze wydruku.
Przeczytaj również:
Trzy opcje zadruku – którą wybrać i jak przygotować plik?
Bloczki samokopiujące w openprint.pl są dostępne w trzech wariantach zadruku. Każdy wariant ma inne wymagania co do liczby stron w pliku i kolorystyki. Wybór wariantu zależy od tego, czy kopia ma zawierać własny nadruk (np. nagłówek firmy, nazwy pól) czy pozostać bez zadruku.
| Opcja zadruku | Liczba stron w pliku | Kolorystyka oryginału | Kolorystyka kopii |
|---|---|---|---|
| Oryginał i kopia jednostronny 1/0 K | 1 strona | Skala szarości, składowa K | Taki sam plik – drukowany na obu arkuszach |
| Oryginał 4/0 + kopia 1/0 K | 2 strony | CMYK (strona 1) | Skala szarości, składowa K (strona 2) |
| Oryginał i kopia jednostronny 4/0 | 1 strona | CMYK | Taki sam plik – drukowany na obu arkuszach |
Wariant "oryginał 4/0 + kopia 1/0 K" jest najczęściej wybierany przez firmy, które chcą mieć kolorowy oryginał (np. z logiem w pełnym kolorze) i jednocześnie zoptymalizować koszt kopii – zadruk jednokolorowy jest tańszy. Wymaga jednak przygotowania dwóch osobnych projektów w jednym pliku PDF.
Wariant "oryginał i kopia jednostronny 1/0 K" to rozwiązanie dla formularzy, gdzie kolorystyka nie jest priorytetem – np. wewnętrzne dokumenty magazynowe, zlecenia serwisowe, listy przewozowe. Jeden projekt, jeden plik, niższy koszt.
Jak ustawić "tylko K" w programie graficznym?
Kopia bloczka samokopiującego musi być przygotowana w skali szarości z jednej składowej czarnej K. Błąd polega na zapisaniu strony kopii w trybie CMYK z czarnym ustawionym jako 0/0/0/100 – taki plik technicznie zawiera cztery kanały koloru, a drukarnia wymaga jednego. W praktyce openprint.pl plik jest weryfikowany przed drukiem i błąd kolorystyki kopii zostanie wychwycony na etapie preflightu.
Poniżej instrukcja ustawienia prawidłowej kolorystyki kopii w najpopularniejszych programach.
- Adobe InDesign: Przejdź do menu File → Document Color Mode i ustaw Grayscale dla strony kopii. Alternatywnie – zachowaj tryb CMYK dokumentu, ale każdy element na stronie kopii ustaw ręcznie jako 0/0/0/X, gdzie X to wartość szarości, a kanały CMY muszą wynosić 0.
- Adobe Illustrator: Zaznacz wszystkie elementy na artboardzie kopii, przejdź do Edit → Edit Colors → Convert to Grayscale. Następnie eksportując PDF, w ustawieniach eksportu upewnij się, że przestrzeń kolorów jest ustawiona na Grayscale.
- Canva: Canva nie obsługuje eksportu do skali szarości z jednej składowej K. Projekt kopii przygotowany w Canvie wymaga konwersji w Acrobat Pro lub bezpłatnym narzędziu online (np. PDF24) po pobraniu pliku – zmień przestrzeń kolorów na Grayscale przed przesłaniem do drukarni.
- Weryfikacja w Acrobat Pro: Otwórz plik, przejdź do Tools → Print Production → Output Preview i sprawdź, czy strona kopii używa wyłącznie kanału Black. Jeśli widoczne są kanały Cyan, Magenta lub Yellow – plik wymaga korekty.
Sprawdź swój plik przed wysyłką: Artykuł Jak sprawdzić, czy PDF jest w CMYK – instrukcja krok po kroku opisuje dokładnie, jak zweryfikować przestrzeń kolorów w pliku PDF przed przesłaniem do drukarni.
Wiercenie – jak zarezerwować miejsce w projekcie
Bloczki samokopiujące można zamówić z otworami do segregatora lub do zawieszenia. Otwory wykonuje się po wydrukowaniu i przycięciu bloczka, w dowolnej odległości od krawędzi i w dowolnych rozstawach.
Standardowe konfiguracje otworów stosowane w formularzach biurowych to dwa otwory o średnicy 6 mm w rozstawie 80 mm (kompatybilne z segregatorami dwuringowymi formatu A4) lub cztery otwory w rozstawie 70 mm. W projekcie należy zarezerwować na otwory strefę wolną od tekstu i istotnych elementów graficznych.
Dla standardowych dwóch otworów co 80 mm – zachowaj co najmniej 20 mm od lewej krawędzi formatu netto wolne od jakichkolwiek treści. Otwór o średnicy 6 mm umieszczony 10–12 mm od krawędzi zostawia minimalny margines bezpieczeństwa 7–8 mm do pierwszego elementu tekstowego.
Szczegółowe ustalenia dotyczące wiercenia (odległość od krawędzi, rozstaw otworów, średnica) wymagają kontaktu z Biurem Obsługi Klienta openprint.pl przed złożeniem zamówienia – pisz na kontakt@openprint.pl. Konfigurację otworów należy uzgodnić przed przygotowaniem projektu, nie po.
Często zadawane pytania
Jaki format pliku powinienem przesłać do drukarni przy zamówieniu bloczka samokopiującego?
Openprint.pl akceptuje pliki w formatach PDF, TIFF i JPG. Rekomendowany format to PDF – zachowuje warstwy, przestrzeń kolorów i wektorowe elementy bez utraty jakości. Plik musi mieć wymiary brutto 216×303 mm (dla bloczka A4) i rozdzielczość 300 dpi.
Czy kopia bloczka samokopiującego może być kolorowa?
Tak – opcja "oryginał i kopia jednostronny 4/0" pozwala na zadruk kopii w pełnym kolorze CMYK. Jeśli zależy Ci wyłącznie na kolorowym oryginale, a kopia ma być tańsza, wybierz wariant "oryginał 4/0 + kopia 1/0 K" – kopia będzie jednokolorowa (czarny).
Ile stron powinien mieć plik PDF do bloczka dwuwarstwowego (oryginał + kopia)?
Zależy od wybranej opcji zadruku. Przy wariancie "oryginał 4/0 + kopia 1/0 K" plik musi zawierać dwie strony: strona 1 to projekt oryginału w CMYK, strona 2 to projekt kopii w skali szarości (składowa K). Przy wariantach jednostronnych (1/0 K lub 4/0) wystarczy jedna strona – ten sam projekt trafia na oryginał i kopię.
Czym różni się "skala szarości z jednej składowej K" od zwykłego czarnego w CMYK?
W trybie CMYK kolor czarny jest reprezentowany przez cztery kanały (C, M, Y, K). Nawet jeśli ustawisz C=0, M=0, Y=0, K=100, plik nadal zawiera cztery kanały. Drukarnia przy zadruku kopii wymaga pliku z jednym kanałem – K. Osiąga się to przez zapisanie strony w trybie skali szarości (Grayscale) w programie graficznym lub Acrobat Pro. Plik wielokanałowy może powodować błąd przy RIPowaniu lub nieoczekiwane odcienie szarości na kopii.
Czy tekst i logo muszą być zamienione na krzywe przed wysyłką pliku?
Tak – wszystkie fonty w pliku do druku powinny być zamienione na krzywe (konturowane) lub dołączone jako osadzone. Jeśli font nie jest osadzony ani skonwertowany, drukarnia może go zastąpić domyślnym krojem, co zmieni wygląd projektu. Zamiana na krzywe eliminuje to ryzyko całkowicie.
Jaki minimalny rozmiar tekstu jest czytelny na kopii NCR?
Na arkuszu kopii NCR tekst drukowany bezpośrednio (jako zadruk) jest czytelny od około 6 pt przy standardowej grubości kroju. Poniżej tej wartości litery mogą być niewyraźne, szczególnie przy krojach szeryfowych lub bardzo cienkich. Linie i ramki tabel powinny mieć minimum 0,75 pt grubości – cieńsze elementy mogą zlewać się z tłem lub być niewidoczne po złożeniu bloczka.
Czy mogę zamówić bloczek samokopiujący w formacie innym niż A4?
Oferta openprint.pl obejmuje bloczki samokopiujące w różnych formatach. Zasady przygotowania pliku są analogiczne do formatu A4 – spad wynosi 3 mm na każdy bok, margines bezpieczny 3 mm od formatu netto, rozdzielczość 300 dpi. Format brutto oblicza się, dodając 6 mm do każdego wymiaru formatu netto (3 mm spad × 2 strony).
Jak zamówić bloczek z otworami do segregatora?
Wiercenie otworów jest dostępne jako opcja dodatkowa. Przed złożeniem zamówienia należy skontaktować się z Biurem Obsługi Klienta openprint.pl (kontakt@openprint.pl), aby ustalić odległość otworów od krawędzi, rozstaw i średnicę. Tę informację warto mieć przed finalizowaniem projektu – zarezerwuj w projekcie co najmniej 20 mm od krawędzi, przy której mają znaleźć się otwory.
Zamów bloczki samokopiujące z własnym projektem – szybka wycena online, dostawa w kilka dni roboczych.
Zamów bloczki samokopiujące
Bloczki samokopiujące – czym są i jak działają
Jak zamówić bloczki samokopiujące online – krok po kroku
Bloczek samokopiujący – jak przygotować plik do druku?