Czernie w druku: Rich Black czy 100K? Ustawienia C:M:Y:K

13 stycznia 2026 Autor: Piotr Jurgielewicz Kategoria: Drukarnia

Wydaje się, że czarny to po prostu czarny. W programie graficznym wybierasz "Black" i sprawa załatwiona. Jednak po odebraniu wydruku okazuje się, że tło jest ciemnoszare (grafitowe), a drobne napisy mają dziwną, kolorową poświatę. Witaj w świecie poligraficznych czerni.

TL;DR – Zasady stosowania czerni:

Tekst i linie: Używaj tylko 100% K (C:0 M:0 Y:0 K:100).
Tło i duże obiekty: Używaj Rich Black (np. C:30 M:30 Y:30 K:100).
Unikaj "Registration Black": Nigdy nie używaj koloru 100/100/100/100 w projekcie.
Czarne tło RGB: Zawsze konwertuj na CMYK ręcznie, inaczej automat zrobi to błędnie.

Ten artykuł omawia jeden, specyficzny aspekt koloru. Jeśli chcesz sprawdzić, czy cały Twój projekt jest poprawny technicznie (spady, formaty, fonty), skorzystaj z naszego głównego kompendium: Jak przygotować plik do druku – wielki poradnik DTP i checklista błędów.

1. Dlaczego istnieją "dwie czernie"?

W druku offsetowym i cyfrowym kolor tworzymy, nakładając na siebie cztery farby: Cyan, Magentę, Yellow i Black (CMYK). Papier nie jest idealnie biały, a farba nie jest idealnie kryjąca.

Szybka odpowiedź: Pojedyncza warstwa czarnej farby (100% K) nie zakrywa papieru w 100%. Światło przenika przez barwnik i odbija się od papieru, co oko interpretuje jako ciemny grafit, a nie "smołę". Aby uzyskać głębię, musimy "podbić" czerń innymi kolorami.

2. Czerń Standardowa (100K) – Król Tekstu

Ustawienie: C=0 M=0 Y=0 K=100.

To najważniejsza zasada w składzie tekstu (DTP). Wszystkie teksty, kody kreskowe, cienkie linie i drobne logotypy muszą być zaprojektowane wyłącznie z użyciem czarnego kanału.

Dlaczego nie używać Rich Black do tekstu?

Maszyny drukarskie mają minimalną tolerancję pasowania (ok. 0,05–0,1 mm). Jeśli zdefiniujesz mały tekst (np. 10 pkt) jako złożony z 4 kolorów, maszyna musi w to samo mikroskopijne miejsce trafić czterema różnymi blachami.

Wystarczy minimalne przesunięcie papieru, aby tekst zyskał różową lub niebieską poświatę (efekt ducha) i stał się nieczytelny. Przy 100% K ten problem znika – drukujemy tylko jedną farbą.

3. Czerń Głęboka (Rich Black) – Królowa Tła

Jeśli projektujesz plakat z czarnym tłem lub duży nagłówek na pół strony, 100K będzie wyglądać blado ("wyprany" kolor). Tutaj wchodzi Rich Black.

Polega ona na dodaniu "podkładu" z pozostałych kolorów CMY. Dzięki temu warstwa farby jest grubsza, a światło jest lepiej pochłaniane.

Uniwersalna formuła Rich Black w OpenPrint:

C: 30, M: 30, Y: 30, K: 100

Takie ustawienie gwarantuje neutralną, głęboką czerń bez ryzyka problemów z schnięciem.

4. Niebezpieczeństwo: 400% nafarbienia (TIL)

Początkujący graficy myślą: "Chcę najczarniejszą czerń, więc dam wszystko na maksa". Ustawiają C:100 M:100 Y:100 K:100.

To błąd krytyczny. Suma wartości tonalnych (Total Ink Limit - TIL) wynosi wtedy 400%. Papier ma ograniczoną chłonność. Przy takim nafarbieniu:

Arkusz zostanie przemoczony i może się falować.
Farba nie wyschnie i odbije się na kolejnym arkuszu (tzw. "odbijanie").
Farba może odchodzić płatami przy falcowaniu.

Zasada: Nie przekraczaj 300% TIL (bezpiecznie: 240-280%).

5. Przepisy na czerń: Zimna vs Ciepła

Manipulując składowymi CMY, możesz nadać czerni określoną temperaturę, dopasowaną do zdjęcia obok.

Nazwa	Składowe CMYK	Efekt
Neutral Rich Black	30 / 30 / 30 / 100	Głęboka, neutralna czerń. Bezpieczna.
Cool Black (Zimna)	60 / 0 / 0 / 100	Wpada w granat. Idealna do tła przy technologii i metalu.
Warm Black (Ciepła)	0 / 60 / 30 / 100	Wpada w brąz/bordo. Dobra przy zdjęciach skóry, drewna, złota.
Designer Black	70 / 50 / 30 / 100	Bardzo "gęsta" czerń, stosowana przez doświadczonych grafików.

⚠️ Uwaga na [Registration] Color

W programach graficznych (InDesign, Illustrator) istnieje próbka koloru o nazwie "Registration" (Rejestrowy). Wygląda na ekranie jak czarny, ale składa się ze 100% każdego koloru (C+M+Y+K). Nigdy jej nie używaj w projekcie! Służy ona wyłącznie do oznaczania znaczników cięcia i paserów, które drukarnia dodaje automatycznie.

6. TABELA PODSUMOWUJĄCA: Co wybrać?

Element projektu	Rekomendacja	Dlaczego?
Tekst (do 14-18 pkt)	Tylko 100% K	Gwarancja ostrości i czytelności.
Kody kreskowe / QR	Tylko 100% K	Kod złożony z 4 kolorów może być nieskanowalny.
Tło (Apla)	Rich Black	Unikniesz efektu "wypranego" grafitu.
Duże nagłówki	Rich Black	Aby litery miały tę samą "moc" co tło.
Zdjęcia B&W	Grayscale lub CMYK	Zdjęcia czarno-białe drukowane tylko z K mogą być płaskie. Lepiej przekonwertować je na dobry profil CMYK.

Zarządzanie kolorem czarnym to tylko wierzchołek góry lodowej DTP. Zanim wyślesz plik do druku, upewnij się, że nie popełniłeś innych błędów technicznych:

Pobierz Checklistę DTP i sprawdź swój plik ➔

Inne wpisy z kategorii Drukarnia